Doświadczasz przemocy? Zagrożenie życia: 112. Niebieska Linia: 800 120 002 (całą dobę)Gdzie szukać pomocy →
Start / Alimenty
Alimenty · aktualizacja 11.10.2026 · 12 min czytania

Podwyższenie alimentów w 2026 - kiedy sąd się zgodzi i jak napisać pozew

Alimenty można podwyższyć, gdy zmieniły się stosunki, na przykład wzrosły usprawiedliwione potrzeby dziecka albo możliwości zarobkowe rodzica. Pozew składa się w sądzie rejonowym według miejsca zamieszkania dziecka, a strona dochodząca alimentów nie płaci opłaty sądowej.

Piotr Olszewski · jak sprawdzam przepisy i kwoty

ALIMENTYPodwyższeniealimentów w 2026art. 138

Podwyższenie alimentów można żądać w sądzie, gdy od ostatniego orzeczenia albo umowy zmieniły się stosunki (art. 138 KRO). Pozew składa się w sądzie rejonowym właściwym według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, czyli dziecka (art. 32 KPC). Strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych nie płaci kosztów sądowych, więc opłata od pozwu o podwyższenie wynosi 0 zł (art. 96 ust. 1 pkt 2 UKSC).

W skrócie
  • Podstawa to art. 138 KRO: zmiana stosunków, np. wyższe potrzeby dziecka albo wyższe możliwości zarobkowe zobowiązanego.
  • Pozew wnosi się do sądu rejonowego według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej (art. 32 KPC).
  • Strona dochodząca alimentów nie płaci opłaty sądowej (art. 96 ust. 1 pkt 2 UKSC).
  • Wartość przedmiotu sporu to 12 x różnica między kwotą żądaną a dotychczasową (art. 22 KPC).
  • Sąd ocenia usprawiedliwione potrzeby i możliwości zobowiązanego, a nie same deklaracje stron (art. 135 § 1 KRO).
To nie jest porada prawna

To nie jest porada prawna. Opisuję przepisy w brzmieniu z 2026-10-11. W sprawie o dużej stawce skonsultuj się z adwokatem albo radcą prawnym lub skorzystaj z nieodpłatnej pomocy prawnej.

Kiedy można żądać podwyższenia

Art. 138 KRO mówi o zmianie stosunków i nie wylicza konkretnych zdarzeń. Chodzi o sytuację, w której dotychczasowa kwota przestała odpowiadać temu, czego dziecko potrzebuje, albo temu, co zobowiązany realnie może płacić. W przepisach, które sprawdziłem, nie znalazłem minimalnego odstępu czasu od poprzedniego orzeczenia.

Zakres alimentów zależy od dwóch czynników (art. 135 § 1 KRO):

  • usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego,
  • zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

Podwyższenie może więc wynikać z wyższych kosztów dziecka albo z wyższych dochodów rodzica płacącego. Samo to, że dziecko jest starsze, nie wystarczy. Trzeba pokazać, jak zmieniły się konkretne koszty.

Rodzice płacą alimenty na dziecko, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie (art. 133 § 1 KRO). Przepis nie wyznacza górnej granicy wieku. Wobec pełnoletniego dziecka rodzice mogą się jednak uchylić, jeśli alimenty łączą się z nadmiernym uszczerbkiem dla nich albo dziecko nie dokłada starań, by się usamodzielnić (art. 133 § 3 KRO).

Przybliżone potrzeby dziecka policzysz w kalkulatorze potrzeb dziecka, a orientacyjną kwotę w kalkulatorze alimentów.

Jak uzasadnić pozew o podwyższenie alimentów

Pozew musi zawierać (art. 187 § 1 KPC):

  • dokładnie określone żądanie i wartość przedmiotu sporu,
  • fakty, na których opiera się żądanie,
  • informację, czy strony próbowały mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a jeśli nie - wyjaśnienie, dlaczego.

Uzasadnienie opieram na trzech grupach faktów:

  • koszty dziecka: edukacja, zajęcia, leczenie, wyżywienie, część kosztów mieszkania - z rachunkami i umowami,
  • dochody zobowiązanego: umowa o pracę, zaświadczenia, zeznania podatkowe,
  • osobiste starania: osobiste starania o dziecko są formą wykonania obowiązku (art. 135 § 2 KRO), więc sąd może je uwzględnić przy podziale ciężaru.

Do potrzeb dziecka nie wliczam świadczeń, które nie wpływają na zakres alimentów (art. 135 § 3 KRO): świadczenia wychowawczego (800+), świadczeń rodzinnych, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego podlegających zwrotowi.

Rodzic może wnieść pozew w imieniu dziecka. Rodzice co do zasady nie reprezentują dziecka w czynnościach między dzieckiem a drugim rodzicem, ale wyjątek dotyczy alimentów od drugiego rodzica (art. 98 KRO).

Co podkreślały sądy

Przejrzałem orzeczenia z Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych. Opisuję je jako ilustrację sposobu rozumowania sądów, a nie prognozę.

  • III RC 220/23 (SR w Kętrzynie): sąd uznał koszty przedstawione przez matkę za zawyżone.
  • III RC 64/25 (SR w Kętrzynie): sąd nie uznał, że na koszty utrzymania dziecka składają się w całości wizyty u psychologa, choć matka wskazywała na nie ok. 1000 zł miesięcznie.
  • III RC 62/26 (SR w Szczytnie): ciężar utrzymania dziecka powinien obciążać rodziców w porównywalnym zakresie, z uwzględnieniem osobistych starań każdego z nich.
  • III RC 183/18 (SR w Łomży): sąd nie dał wiary deklarowanemu dochodowi zobowiązanego i uwzględnił, że matka w znacznie większym stopniu zajmuje się dzieckiem.

Wniosek praktyczny: każdą pozycję kosztów dobrze jest poprzeć dokumentem.

Przykłady podwyższeń w orzeczeniach

Poniższe kwoty pokazują, co sądy zasądzały w konkretnych sprawach. Każda sprawa miała inne dochody, potrzeby i liczbę dzieci, więc nie traktuję ich jako widełek dla Twojej sprawy.

Sygnatura Zmiana kwoty Dochód zobowiązanego (wg orzeczenia)
III RC 183/18 (SR w Łomży) z 700 zł do 800 zł sąd nie dał wiary deklarowanemu dochodowi
III RC 203/18 (SR w Giżycku) z 600 zł do 800 zł na każdego z dwóch synów ok. 4000 zł netto
III RC 56/23 (SR w Szczytnie) z 450 zł na każde dziecko do 800 zł i 650 zł ok. 3600 zł netto (średnio)
III RC 64/25 (SR w Kętrzynie) z 900 zł do 1200 zł ok. 5000 zł netto
III RC 62/26 (SR w Szczytnie) z 700 zł do 1000 zł ok. 4500 zł (deklaracja pozwanego)

W sprawie VI RCa 143/19 Sąd Okręgowy w Olsztynie utrzymał podwyższenie do 1500 zł i zmienił tylko datę początkową. Sąd uznał wówczas, że koszty utrzymania dziecka nie przekraczają 3000 zł miesięcznie, przy uwzględnieniu dotychczasowego wysokiego standardu życia rodziców.

Ile kosztuje sprawa o podwyższenie alimentów

Strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 2 UKSC). Przy podwyższeniu oznacza to 0 zł opłaty od pozwu. Wniosek o zabezpieczenie zgłoszony w pozwie również jest bez opłaty (art. 95 ust. 1 pkt 1 UKSC). Osobny wniosek o udzielenie, zmianę lub uchylenie zabezpieczenia kosztuje 100 zł, ale strona dochodząca alimentów jest zwolniona z kosztów sądowych.

Wartość przedmiotu sporu (WPS) w sprawie o świadczenia powtarzające się liczy się jako 12 x różnica między kwotą dotychczasową a żądaną (art. 22 KPC, wniosek stosowany w praktyce).

Przykład: w sprawie III RC 64/25 alimenty wzrosły z 900 zł do 1200 zł. Różnica to 300 zł, więc WPS = 12 x 300 zł = 3600 zł.

Pozycja Kwota lub zasada Podstawa
Opłata od pozwu o podwyższenie 0 zł art. 96 ust. 1 pkt 2 UKSC
Zabezpieczenie zgłoszone w pozwie 0 zł art. 95 ust. 1 pkt 1 UKSC
Osobny wniosek o zabezpieczenie 100 zł (strona dochodząca alimentów zwolniona) art. 68 pkt 1 UKSC
Wartość przedmiotu sporu 12 x różnica miesięcznych kwot art. 22 KPC
Przedawnienie roszczeń alimentacyjnych 3 lata art. 137 § 1 KRO

Wynagrodzenie własnego adwokata lub radcy zależy od umowy z nim. Jeśli sąd obciąży drugą stronę kosztami zastępstwa, wysokość tych kosztów zależy od przepisów o wynagrodzeniu pełnomocnika, których nie omawiam tutaj.

Od kiedy obowiązują podwyższone alimenty

Nie ma jednej daty wynikającej wprost z przepisów, które sprawdziłem. O terminie początkowym podwyższonej kwoty rozstrzyga sąd w wyroku, co widać w sprawie VI RCa 143/19, gdzie sąd okręgowy zmienił tylko datę początkową. W pozwie wskazuję więc, od kiedy żądam wyższej kwoty, i uzasadniam ten termin.

Za okres przed wniesieniem powództwa sąd uwzględnia niezaspokojone potrzeby uprawnionego, zasądzając odpowiednią sumę pieniężną, a w uzasadnionych wypadkach może rozłożyć ją na raty (art. 137 § 2 KRO). Roszczenia alimentacyjne przedawniają się z upływem 3 lat (art. 137 § 1 KRO).

Sąd z urzędu nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności, jeśli zasądza alimenty. Dotyczy to rat płatnych po dniu wniesienia powództwa, a co do rat sprzed powództwa - okresu nie dłuższego niż 3 miesiące (art. 333 § 1 pkt 1 KPC). Klauzulę wykonalności tytułowi zasądzającemu alimenty sąd nadaje z urzędu (art. 1082 KPC). Wniosek o egzekucję można złożyć także do komornika przy sądzie właściwym dla miejsca zamieszkania wierzyciela (art. 1081 § 1 KPC).

Czy można podwyższyć alimenty bez sądu

Art. 138 KRO dotyczy zmiany zarówno orzeczenia, jak i umowy o alimentach. Strony mogą więc uzgodnić nową kwotę same. Forma porozumienia ma znaczenie dla egzekucji, dlatego przed podpisaniem sprawdź, w jakiej formie zostanie zawarte i czy w razie niepłacenia będzie podstawą do egzekucji.

Pozew wymaga informacji o próbie mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu (art. 187 § 1 pkt 3 KPC). Rozmowa z drugim rodzicem lub mediacja przed pozwem może więc mieć znaczenie także procesowe. Jeśli porozumienia nie ma, pozostaje pozew.

Jak bronić się przed podwyższeniem

Jeśli to Ty jesteś zobowiązany, sąd bada te same czynniki. Warto zebrać dowody, które pokazują faktyczną sytuację:

  • koszty dziecka: czy wydatki z pozwu są rzeczywiste i usprawiedliwione (w III RC 64/25 sąd nie uznał całości wydatków na psychologa),
  • dochody: aktualne zaświadczenia o zarobkach oraz inne obciążenia, np. utrzymanie kolejnych dzieci (w III RC 203/18 zobowiązany wskazał, że ma na utrzymaniu żonę i dwoje dzieci),
  • osobiste starania: opieka nad dzieckiem i koszty ponoszone w czasie jego pobytu u Ciebie (art. 135 § 2 KRO),
  • wiek dziecka: przy pełnoletnim dziecku rodzice mogą się uchylić na podstawie art. 133 § 3 KRO, jeśli spełnione są jego przesłanki.

Sąd może przyjąć możliwości zarobkowe wyższe niż faktyczne zarobki. W III RC 53/23 sąd uznał, że nie można przyjąć pracy na 1/4 etatu z wynagrodzeniem brutto niespełna 900 zł. Art. 136 KRO przewiduje też, że jeśli w ciągu 3 lat przed sądowym dochodzeniem alimentów zobowiązany bez ważnego powodu zrzekł się zatrudnienia albo zmienił je na mniej zyskowne, tej zmiany nie uwzględnia się przy ustalaniu zakresu alimentów.

Jak złożyć pozew - krok po kroku

Krok po kroku
  1. Zbierz dokumenty: ostatnie orzeczenie lub umowę, rachunki za koszty dziecka, zaświadczenia o dochodach drugiego rodzica.
  2. Ustal sąd rejonowy właściwy według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej (art. 32 KPC).
  3. Policz wartość przedmiotu sporu: różnica między nową a dotychczasową kwotą x 12 (art. 22 KPC).
  4. Napisz pozew z żądaniem, faktami, WPS i informacją o mediacji (art. 187 § 1 KPC).
  5. Złóż pozew. Opłata wynosi 0 zł (art. 96 ust. 1 pkt 2 UKSC).
  6. Jeśli potrzebujesz zabezpieczenia na czas procesu, wnioskuj o nie w pozwie. Jest bez opłaty (art. 95 ust. 1 pkt 1 UKSC), a w sprawach alimentacyjnych wystarczy uprawdopodobnienie roszczenia (art. 753 § 1 KPC).
  7. Po wyroku sprawdź, czy tytuł ma klauzulę wykonalności. Sąd nadaje ją z urzędu (art. 1082 KPC).

Wzór pozwu

Wzór: Pozew o podwyższenie alimentów

[miejscowość, data]

Do Sądu Rejonowego w [miejscowość], Wydział Rodzinny i Nieletnich

Powód: małoletni [imię i nazwisko dziecka], PESEL [numer], zamieszkały [adres], reprezentowany przez matkę/ojca [imię i nazwisko], zamieszkałą/zamieszkałego [adres] Pozwany: [imię i nazwisko], PESEL [numer], zamieszkały [adres]

Pozew o podwyższenie alimentów

Wnoszę o: 1. podwyższenie alimentów na rzecz małoletniego [imię dziecka] z kwoty [dotychczasowa kwota] zł miesięcznie do kwoty [nowa kwota] zł miesięcznie, płatnych do rąk [przedstawiciel ustawowy] z góry do [dzień] dnia każdego miesiąca, poczynając od [data], 2. zasądzenie kosztów procesu, jeśli zostaną poniesione.

Wartość przedmiotu sporu: [różnica] zł x 12 = [wynik] zł.

Uzasadnienie: Wyrokiem Sądu [nazwa sądu] z dnia [data] (sygn. [sygnatura]) ustalono alimenty w kwocie [dotychczasowa kwota] zł miesięcznie. Od tego czasu zmieniły się stosunki: [opis zmiany, np. wzrost kosztów edukacji z [kwota] zł do [kwota] zł miesięcznie, wzrost dochodów pozwanego]. Usprawiedliwione koszty utrzymania dziecka wynoszą obecnie [kwota] zł miesięcznie, co wynika z załączonych dokumentów.

Informacja o mediacji: [strony podjęły próbę mediacji / nie podjęły próby mediacji z powodu: ...].

Załączniki: 1) odpis wyroku lub umowy, 2) zestawienie kosztów dziecka i dowody zapłaty, 3) dokumenty o dochodach pozwanego, 4) odpis pozwu dla pozwanego.

[podpis]

Instrukcja wypełnienia:

  • Wpisz sąd rejonowy właściwy według miejsca zamieszkania dziecka (art. 32 KPC).
  • Podaj dotychczasową kwotę z ostatniego orzeczenia albo umowy, z datą i sygnaturą.
  • Wpisz nową kwotę i uzasadnij różnicę konkretnymi kosztami lub dochodami.
  • Policz WPS: różnica miesięczna x 12 (art. 22 KPC).
  • Opisz próbę mediacji albo wyjaśnij, dlaczego jej nie podjęto (art. 187 § 1 pkt 3 KPC).
  • Dołącz dowody i odpis pozwu dla pozwanego.

Najczęstsze pytania

Co ile można podwyższyć alimenty?

W sprawdzonych przepisach nie znalazłem minimalnego odstępu czasu. Art. 138 KRO wymaga, by zmieniły się stosunki. To, czy zmiana jest wystarczająca, ocenia sąd na podstawie dowodów.

Jak uzasadnić pozew o podwyższenie alimentów?

Wskazuję nową kwotę, wartość przedmiotu sporu, fakty o kosztach dziecka i dochodach zobowiązanego oraz informację o mediacji (art. 187 § 1 KPC). Do każdej pozycji kosztów dołączam dokument.

Ile kosztuje sprawa o podwyższenie alimentów?

Opłata od pozwu wynosi 0 zł, bo strona dochodząca alimentów jest zwolniona z kosztów sądowych (art. 96 ust. 1 pkt 2 UKSC). Koszty własnego pełnomocnika zależą od umowy z nim.

Od kiedy obowiązują podwyższone alimenty?

Termin początkowy wskazuje sąd w wyroku. Sąd może też uwzględnić niezaspokojone potrzeby z czasu przed pozwem (art. 137 § 2 KRO). W pozwie wskazuję datę, od której żądam wyższej kwoty.

Jak się bronić przed podwyższeniem alimentów?

Zbieram dowody na faktyczne koszty dziecka, aktualne dochody i osobiste starania obojga rodziców. Przy pełnoletnim dziecku mogę powołać się na art. 133 § 3 KRO.

Czy można podwyższyć alimenty bez sądu?

Tak, art. 138 KRO dotyczy także zmiany umowy o alimentach, więc strony mogą uzgodnić nową kwotę. Przed podpisaniem sprawdź formę porozumienia i to, czy da podstawę do egzekucji.

Podstawa prawna

Źródła

NarzędzieKalkulator alimentówPolicz widełki na podstawie potrzeb dziecka i dochodów rodziców.
Czytaj dalej

Z tego samego działu

ALIMENTYAlimenty na dzieckoart. 133

Alimenty na dziecko - kompletny poradnik: kto, ile, jak i do kiedy

Alimenty na dziecko płacą oboje rodzice, a nie tylko ten, u którego dziecko mieszka.

ALIMENTYIle wynosząalimenty na dzieckow 2026?art. 135

Ile wynoszą alimenty na dziecko w 2026? Kwoty, widełki i od czego zależą

Alimenty na dziecko nie mają w polskim prawie stałej kwoty ani widełek.